De paradigmawisseling in de evangelische en reformatorische wereld
Binnen de evangelische en de orthodox reformatorische wereld woedt een strijd tussen twee theologische paradigmas. Het gaat om de botsing tussen het bijbelse en het mystieke paradigma.
1. De paradigma wisseling in de visie op religie
De gevaarlijkste hedendaagse aanval op de bijbel, de mystiek visie op religie.
In deze studie wordt eerst de mystieke visie op religie (op waarheid, religieuze taal, dogma, etc) besproken en daarna de bijbelse visie. Aangetoond wordt ook hoe de moderne evangelicals de bijbelse uitgangspunten inruilen voor de mystieke.
2. De paradigmawisseling in de evangelische theologie
Een nieuwe visie op leer,dogma en theologie
Dit is het vierde hoofdstuk van de studie: "Wat is er aan de hand in de evangelische wereld?"
Voor een versie met voetnoten, klik op deze link.
De vooronderstellingen van de theologie worden veranderd. De orthodoxe theologie gaat van een aantal vooronderstellingen uit, zoals bijvorobeeld. een bepaald waarheidsbegrip. Die vooronderstellingen of uitgangspunten zijn nietwillekeurig gekozen, maar zijn met en in de tekst van de Bijbel gegeven. Ze zijn impliciet in de tekst aanwezig en kunnen door zorgvuldige bestudering van de tekst expliciet worden gemaakt. Net zoals de drie-eenheid impliciet in detekst van de Bijbel aanwezig is en expliciet kan worden gemaakt. Zo kun je bijvoorbeeld.ook het bijbelse waarheidsbegrip vinden.
Naast het orthodoxe theologische paradigma zijn er een modernistisch en een mystiek theologisch paradigma. De mystiek, waaronder de neo-orthodoxie en het postmodernisme vallen, gaat uit van andere, en daarom onbijbelse,vooronderstellingen dan de orthodoxie. Hetzelfde geldt voor het modernisme.Omdat een aantal van de orthodoxe (bijbelse) vooronderstellingen gedeeltelijk samenvallen met modernistische vooronderstellingen wordt de orthodoxe theologie nogal eens van modernisme beschuldigd. Dit is niet terecht want de uitgangspunten zijn afgeleid uit de Bijbel zelf.
Het modernisme en postmodernisme in het licht van de bijbel
Dit is bijlage A van de studie: "Wat is er aan de hand in de evangelische wereld?"
Voor een versie met voetnoten zie, klik op deze link.
De Chicagoverklaringen en de uitgangspunten van de theologie
4. Ouweneel als illustratie van de paradigmawisseling
Ouweneel zelf over wat er met hem aan de hand is
Ouweneel over zijn eigen paradigmaverandering. Hij is niet slechts veranderd in bepaalde leerstellige overtuigingen. Hij zegt zelf dat er iets veel ingrijpenders met hem aan de hand is. Hij benadert de leer tegenwoordig anders.
De mystiek beweert dat de absolute waarheid, dat de kennis over God, niet in woorden en leerstellingen te vangen is, zelfs niet gedeeltelijk. Je kunt de waarheid kennen door hem te ervaren, niet door er ware informatie over te weten. Het gevolg is dat de leer niet meer belangrijk is, leerstellingen zijn toch maar gebrekkige menselijke gedachten die het ware nooit kunnen grijpen. Ouweneel heeft in feite dit soort mystieke gedachten overgenomen. Vandaar dat hij kan verklaren dat er geen principieel verschil tussen rooms-katholieken en protestanten is. (Ouweneel's "Nachtboek van de ziel", p. 182) Achter de valse oecumene, waar de waarheid (waarheid in bijbelse zin) wordt opgeofferd aan de eenheid, ligt deze mystieke opvatting van waarheid, de opvatting van waarheid als ervaring. De eenheid vindt men in de mystieke ervaring van het goddelijke en niet in de leer, in bijbelse leerstellingen.
5. Nog een illustratie in de persoon van Rex Brico
Rex Brico over zijn eigen paradigma verandering.
Zie de treffende parallel met Ouweneel
6. Nog een illustratie in de persoon van H.J.Hegger
De paradigamwisseling van H.J. Hegger.
7. De gevolgen van de paradigmawisseling
Door de overname van postmoderne gedachten, door de overname van de postmoderne en mystieke kijk op bijvoorbeeld religie, waarheid en de status van religieuze taal, wordt de leer van de bijbel gerelativeerd. Ouweneel bereikt hetzelfde via zijn aan de Wijsbegeerte der Wets idee ontleende scherpe scheiding tussen geloofskennis en theologische kennis. Wat overblijft is de religieuze ervaring. Wat verenigt is de christus-ervaring, hoe mensen die ervaring leerstellig uitleggen is bijzaak. In de praktijk komt het er op neer dat de neo-evangelicals de eenheid vinden in een veronderstelde gezamelijke religieuze ervaring. Vandaar dat Ouweneel in zijn boek "Nachtboek van de ziel" (p. 182) de verbazingwekkende uitspraak doet dat het ware geloof de tegenstelling tussen rooms-katholiek en protestant te boven gaat. De Rooms-katholieke Kerk geeft een ander antwoord als de Reformatie op de vraag: "Wat moet ik doen om behouden te worden?". De roomskatholieke kerk brengt nog steeds een ander vals evangelie (Gal. 1:7-9). En toch zegt Ouweneel dat het ware geloof (waar het tenslotte om gaat) de tegenstelling tussen het valse evangelie van de Rooms-katholieke kerk en het ware bijbelse evangelie van de Reformatie te boven gaat. In feite heft Ouweneel daarmee de tegenstelling die Paulus in Efeze 2:8,9 maakt op.Het gevolg is een steeds wijder wordende in principe grenzenloze "oecumene van het hart", of beter gezegd een "oecumene van de Godsvaring".
Voor een illustratie van oecumene op basis van religieuze ervaring klik hier.